ندا زمان فشمی

وقتی «اندی برنهام» در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ وارد ساختمان شماره ۱۰ خیابان داونینگ(مقر نخست وزیری انگلیس) شد، بسیاری از ناظران سیاسی بریتانیا آن را آغاز مرحله‌ای تازه در سیاست این کشور دانستند. برخلاف بسیاری از رهبران حزب کارگر انگلیس که در لندن رشد سیاسی یافته‌اند، برنهام از شمال صنعتی این کشور برخاست و سال‌ها خود را نماینده مناطق کمتر برخوردار این کشور معرفی کرد. رسانه های غربی، مهم‌ترین ویژگی او را پایگاه اجتماعی نیرومندش در شمال انگلستان دانسته‌اند؛ جایگاهی که برایش لقب «پادشاه شمال» (King of the North) را به ارمغان آورد.
زندگی و پیشینه سیاسی
نخست وزیر جدید انگلیس با نام کامل «اندی موری برنهام» ۷ ژانویه ۱۹۷۰ در منطقه «اینتری» واقع در شهر تاریخی لانکاشر متولد شد. او در کالج فیتزویلیام دانشگاه کمبریج در رشته زبان و ادبیات انگلیسی تحصیل کرد و بعدها گفت تفاوت پیشینه اجتماعی‌اش با بسیاری از هم‌دانشگاهی‌ها، نگاهش را به عدالت آموزشی و فرصت‌های برابر شکل داده است. پس از فارغ‌التحصیلی، مدتی در نشریه تخصصی مربوط به خدمات سلامت فعالیت کرد و از همان زمان با ساختار سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS) آشنا شد. سپس وارد حزب کارگر شد و به عنوان دستیار پژوهشی و عضو تیم سیاستگذاری حزب فعالیت کرد.
 این تجربه، همزمان با دوران «کارگر نو» به رهبری تونی بلر، او را با سازوکار تصمیم‌گیری در دولت آشنا کرد. برنهام در انتخابات سال ۲۰۰۱ از حوزه «لی» به مجلس عوام راه یافت و با تمرکز بر موضوعاتی چون خدمات عمومی، نظام سلامت و توسعه شمال انگلستان، به سرعت جایگاه خود را در حزب تثبیت کرد. پس از انتخابات ۲۰۰۵، نخستین مسئولیت اجرایی خود را در دولت تونی بلر برعهده گرفت و مسیر حضورش در کابینه آغاز شد. توانایی او در فعالیت‌های پارلمانی باعث شد به سرعت مورد توجه رهبران حزب قرار گیرد و پس از انتخابات ۲۰۰۵ نخستین مسئولیت اجرایی خود را در دولت تونی بلر برعهده بگیرد. این تجربه متنوع اجرایی، برنهام را به یکی از چهره‌های شناخته‌شده نسل جدید حزب کارگر تبدیل کرد؛ هرچند مسیر سیاسی او در سال‌های بعد، با شکست حزب در انتخابات ۲۰۱۰ و رقابت‌های دشوار درون‌حزبی، وارد مرحله‌ای متفاوت شد.
ورود به دولت و تجربه وزارت
برنهام، چهار سال پس از ورود به مجلس عوام وارد دولت تونی بلر شد و دو سال بعد در دولت گوردون براون نیز به عضویت کابینه درآمد و به عنوان رئیس خزانه‌داری دوک‌نشین لنکستر منصوب شد. در این جایگاه، او در تدوین برنامه جامع بازبینی هزینه‌های دولت مشارکت داشت. این تجربه، شناخت او از سیاست‌های مالی و بودجه‌ای دولت را افزایش داد و بعدها در مواضع اقتصادی‌اش نیز بازتاب یافت. در ژانویه ۲۰۰۸، براون بار دیگر کابینه را ترمیم کرد و برنهام را به عنوان وزیر فرهنگ، رسانه و ورزش منصوب 
کرد. 
این وزارتخانه مسئول سیاستگذاری در حوزه رسانه، هنر، گردشگری، میراث فرهنگی و ورزش بود و در آن مقطع، یکی از مهم‌ترین پرونده‌های آن، آماده‌سازی مقدمات المپیک لندن ۲۰۱۲ به شمار می‌رفت. در ژوئن ۲۰۰۹، برنهام به عنوان وزیر بهداشت بریتانیا منصوب شد. هرچند دوران مسئولیت او کمتر از یک سال طول کشید، اما با یکی از مهم‌ترین اصلاحات پیشنهادی در حوزه رفاه اجتماعی همراه بود. وی طرح «خدمات ملی مراقبت» را ارائه کرد که هدف آن ایجاد یک نظام برای ارائه خدمات مراقبتی سالمندان و افراد دارای معلولیت، مشابه خدمات رایگانNHS  بود. شکست حزب کارگر در انتخابات ۲۰۱۰ مانع اجرای کامل این طرح شد و دولت ائتلافی دیوید کامرون این برنامه را کنار گذاشت.
شکست، بازسازی و تولد «پادشاه شمال»
برنهام بعد از شکست حزب کارگر در انتخابات عمومی ماه مه ۲۰۱۰، در انتخابات رهبری حزب کارگر شرکت  و خود را نامزد «وحدت حزب» معرفی‌ کرد و بر ضرورت بازسازی اعتماد رأی‌دهندگان طبقه کارگر، به‌ویژه در شمال انگلستان تأکید داشت. با وجود این، در چهارمین مرحله رأی‌گیری حذف و در ادامه به عنوان وزیر بهداشت در کابینه سایه منصوب شد. او سال ۲۰۱۶ و در پی شکست دوباره در انتخابات رهبری حزب، نامزد انتخابات شهرداری منچستر بزرگ شد و از سمت نمایندگی مجلس استعفا کرد. برنهام که معتقد بود آینده سیاست بریتانیا در تمرکززدایی از لندن و تقویت قدرت دولت‌های محلی نهفته است، در نخستین انتخابات شهرداری منچستر بزرگ در سال ۲۰۱۷، با کسب ۶۳ درصد آرا به پیروزی رسید و نخستین شهردار منتخب این منطقه شد. شهرداری منچستر بزرگ، برنهام را به چهره‌ای ملی تبدیل کرد. او با اجرای برنامه‌هایی در حوزه حمل‌ونقل، مسکن و سلامت عمومی و همچنین مخالفت با برخی سیاست‌های دولت بوریس جانسون در دوران همه‌گیری کووید-۱۹، به یکی از شناخته‌شده‌ترین سیاستمداران خارج از لندن تبدیل شد؛ تا جایی که برخی رسانه‌ها لقب «پادشاه شمال» را برای او به کار بردند.
از شهرداری تا نخست‌وزیری
برنهام در مدت هشت سال حضور در شهرداری منچستر بزرگ کوشید نشان دهد که الگوی متفاوتی از حکمرانی محلی امکان‌پذیر است؛ الگویی که بر تمرکززدایی از قدرت، تقویت خدمات عمومی و سرمایه‌گذاری در مناطق خارج از لندن استوار بود. در تابستان کنونی پس از کناره‌گیری کی‌یر استارمر از رهبری حزب کارگر، برنهام با حمایت گسترده نمایندگان حزب به عنوان رهبر جدید انتخاب شد و در ۲۰ ژوئیه به دعوت چارلز سوم، پادشاه بریتانیا مأمور تشکیل دولت شد و رسماً به مقام نخست‌وزیری رسید. او هفتمین نخست‌وزیر بریتانیا در کمتر از یک دهه است. برنهام در نخستین سخنرانی خود در برابر ساختمان شماره ۱۰ خیابان داونینگ، وعده داد که «سیاست را دوباره به زندگی روزمره مردم پیوند بزند» و اولویت‌های دولتش را کاهش هزینه‌های زندگی، بهبود خدمات عمومی و توزیع عادلانه‌تر فرصت‌های اقتصادی در سراسر کشور معرفی کرد. او تأکید کرد که تمرکز قدرت و سرمایه در لندن، یکی از عوامل اصلی شکاف‌های اقتصادی و اجتماعی بریتانیاست و دولتش برای انتقال بخشی از اختیارات به مناطق مختلف کشور تلاش خواهد کرد. برنهام از اجرای طرح‌هایی برای کاهش هزینه حمل‌ونقل عمومی، کاهش فشار هزینه‌های انرژی بر خانوارها و حمایت از اقشار کم‌درآمد خبر داد و اعلام کرد که دولتش می‌خواهد آثار سیاست‌های خود را در کوتاه‌مدت برای شهروندان ملموس کند.
 با این حال، تحلیلگران معتقدند نخست‌وزیر جدید با مجموعه‌ای از دشوارترین چالش‌های سال‌های اخیر روبرو ست. رشد اقتصادی بریتانیا همچنان پایین است، بدهی عمومی در سطح بالایی قرار دارد، نظام سلامت ملی با کمبود منابع و نیروی انسانی دست‌وپنجه نرم می‌کند و هزینه‌های زندگی همچنان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های رأی‌دهندگان است. علاوه بر این، برنهام باید میان مطالبات جناح‌های مختلف حزب کارگر، انضباط مالی دولت و انتظارات افکار عمومی تعادل برقرار کند؛ کاری که موفقیت یا شکست دولت او را رقم خواهد زد.
همکاری نظامی با آمریکا علیه ایران
برنهام، فقط چند روز پس از آغاز به کار به‌عنوان نخست‌وزیر بریتانیا، اولین تصمیم مهم خود در حوزه سیاست خارجی را در قبال جنگ ایران و آمریکا اتخاذ کرد. بر اساس گزارش بلومبرگ که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی یافت، دولت جدید برنهام با ادامه سیاست دولت پیشین موافقت کرد و به ایالات متحده اجازه داد که از برخی پایگاه‌های نظامی بریتانیا برای آنچه لندن «حملات دفاعی» علیه ایران توصیف کرده‌است، استفاده کند. این مجوز شامل استفاده از تأسیسات نظامی بریتانیا برای پشتیبانی از عملیات آمریکا در منطقه است. این تصمیم نشان می‌دهد دولت جدید انگلیس، دست‌کم در آغاز کار قصد تغییر اساسی در رویکرد امنیتی لندن نسبت به سیاست‌های واشنگتن را ندارد و در عرصه سیاست خارجی همچنان بر حفظ «روابط ویژه» با ایالات متحده و تداوم همکاری‌های امنیتی و دفاعی با واشنگتن تأکید دارد. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، برنهام در نخستین تماس تلفنی خود با ترامپ خواستار حفظ امنیت مسیرهای کشتیرانی به‌ویژه در تنگه هرمز شده است. گزارش‌ها حاکی است که لندن در کنار هماهنگی نزدیک با واشنگتن، درباره تشکیل یک ائتلاف بین‌المللی برای حفاظت از کشتیرانی در این آبراه راهبردی نیز رایزنی کرده است.